NEXT 3/2007 - Mały Linux może więcej

Czasem warto mieć pod ręką niewielki system operacyjny, przeznaczony do wykonania konkretnego zadania. Nie trzeba go instalować – wystarczy umieścić krążek lub dyskietkę w napędzie i… rozpocząć pracę.

Małe dystrybucje Linuksa przydają się w wielu sytuacjach. Często mieszczą się na dyskietce lub pendrivie, a mogą wydajnie pracować jako ruter, serwer WWW, FTP czy poczty e-mailowej. Wśród nich są minisystemy do naprawy PC lub odtwarzania multimediów.

Biuro z pendrive’a

Damn Small Linux jest tak kontrowersyjny, że niektórzy nie zaliczają go do minidystrybucji (chociaż ma 50 MB pojemności). System ten przeznaczony jest przede wszystkim do pracy w domu i biurze. Dlatego też wyposażono go w przeglądarkę Firefox i Sylpheeda, klienta poczty elektronicznej. Do edycji grafiki możesz użyć dostępnego tu XPainta. Tekst napiszesz, używając edytora Beaver, a arkusz kalkulacyjny stworzysz dzięki aplikacji Scheme In A Grid. Nie zapomniano o odtwarzaczu multimedialnym, przeglądarce formatów MS Office i kliencie VNC.

Podobnym systemem do DSL jest Puppy Linux 3.0. System ten pozwala na skorzystanie z dwóch serwerów X (X.org oraz XVESA), ma kilkanaście najpotrzebniejszych aplikacji i może się uruchamiać tak jak Damn Small Linux z płyty, pendrive’a USB 64- lub 128-megabajtowego albo napędu ZIP. Autorzy na bieżąco aktualizują te dystrybucje, nie dziwi więc obecność Firefoksa 2.0 i kernel z rodziny 2.6.

Wideo bez dysku twardego

Movix to system służący wyłącznie do odtwarzania plików multimedialnych. Wersja 0.8.3 ma interfejs w języku polskim. Plik jest dostępny jako obraz ISO. Aby przygotować płytę filmową, trzeba skorzystać z programu do edycji tego typu formatu i do systemu dodać film (lub kilka plików wideo), zapisać, a następnie nagrać na krążek. Teraz wystarczy umieścić płytę w napędzie dowolnego peceta – z krążka uruchomi się najpierw system, który aktywuje odtwarzanie filmu. Nie potrzeba do tego celu dysku twardego ani dostępu do zainstalowanego systemu. Movix obsługuje pilota zdalnego sterowania. Imponująca jest lista obsługiwanych formatów. System zawiera MPlayera, który poradzi sobie z formatami QuickTime'a i RealMedia. Obsługuje WMV, ASF i MPEG. Bez problemu odtwarza pliki AVI z kodekami XviD i DivX 3/4/5. Można wczytać napisy z pliku tekstowego lub obejrzeć film DVD.

Narzędzia ratunkowe

W przypadku awarii czy zmiany komputera warto mieć pod ręką zestaw narzędzi do diagnostyki lub odzyskiwania danych. Jedną z lepszych minidystrybucji jest SystemRescueCD 0.4.0. Mimo niskiego numeru wersji zawiera wszystko, co jest niezbędne do pracy serwisantowi czy administratorowi. Po uruchomieniu systemu zgłasza się tryb tekstowy, ale możesz skorzystać z interfejsu graficznego, wpisując startx. Dostępna jest tu przeglądarka internetowa (Dillo i Firefox) i GParted – narzędzie do zarządzania partycjami i zmiany ich rozmiaru bez straty danych. Ponadto obsługuje systemy plików znane z Windows (FAT, NTFS) i Linuksa (EXT, ReiserFS). Korzystając z Sfdiska, możesz stworzyć kopię bezpieczeństwa tablicy alokacji plików, Testdisk przyda się do odzyskania partycji, a Partimage posłuży do zapisania i odzyskania obrazu woluminu.

SystemRescueCD ma też narzędzia do systemu FAT32 i NTFS, pozwalające na odzyskiwanie plików, odczyt i zapis danych. Nie zapomniano o funkcjach wypalania płyt, obsługi sieci (FTP, SSH, Samba) i antywirusie (ClamAV). W przypadku większych awarii warto przetestować pamięć i inne elementy systemu. Dlatego w katalogu /mnt/cdrom/ są obrazy dyskietek bootowalnych z programami Memtest czy AIDA32. Dostępny jest także FreeDOS do uruchamiania aplikacji DOS i Ranish Partition Manager do zarządzania partycjami.

Ruter na dyskietce

Pisząc o minidystrybucjach, trudno pominąć naprawdę małe systemy, mieszczące się na dyskietce 1,44 MB. Typowym przedstawicielem jest Freesco. System ten przeznaczony jest do zastosowań serwerowych. Może służyć jako ruter (modem, SDI, DSL) oraz serwer HTTP, FTP i pocztowy. Radzi sobie także z przekierowaniem portów. Ponieważ można nim zarządzać zdalnie przez przeglądarkę internetową, serwer nie musi mieć ani dysku twardego, ani karty graficznej.

Nie uwzględniliśmy wprawdzie wszystkich systemów znajdujących się na naszym krążku DVD, ale na podstawie tych, które są, można zobaczyć, jak różnorodny jest świat minidystrybucji i w jak wielu zastosowaniach są one przydatne. Warto mieć je pod ręką.

Ocena:    (aby ocenić, musisz się zalogować w serwisie)

 del.icio.us |  Wykop mnie |  Digg this story |  dodajdo.com

• System operacyjny i dane na pendrivie »
  mobilny system operacyjny
• Twój system zawsze pod ręką »
  raport: tworzenie przenośnych wersji systemów operacyjnych
• Otwarta kuźnia »
  raport: jak powstają programy open source
• 150 użytecznych narzędzi »
  najlepsze bezpłatne programy
• Linux polecany do oglądania filmów »
  system operacyjny