NEXT 2/2007 - Kto poprawia Wikipedię?

Wybielić siebie, przeinaczyć fakty i skompromitować konkurencję – ujawnione niedawno fakty świadczą o tym, że Wikipedia jest nie tylko nieocenionym źródłem informacji, ale także miejscem ukrytej rozgrywki prowadzonej przez przedstawicieli różnorodnych firm i instytucji.

Bardzo prawdopodobne

Virgil Griffith twórca WikiScannera Z technicznego punktu widzenia nie możemy jednoznacznie określić, czy osoba dokonująca zmian jest pracownikiem danej firmy. Jeśli jednak poprawka została wprowadzona w czasie godzin pracy, z dużą dozą prawdopodobieństwa możemy założyć, że osoba, która ją naniosła, jest przedstawicielem firmy lub też była gościem uprawnionym do korzystania z sieci korporacyjnej.

Okazało się, że pod anonimowymi poprawkami kryją się zarówno zwykli użytkownicy, jak i m.in. agenci rządowi z CIA, dziennikarze „New York Timesa” i „BBC”, a także duchowni z kościoła anglikańskiego i Watykanu.

Skarbnica wiedzy

Internetowa encyklopedia Wikipedia jest ikoną trendu Web 2.0, obrazującą ogromny potencjał serwisów społecznych. Miliony wolontariuszy na całym świecie nieustannie modyfikują i uzupełniają jej zawartość, dzięki której jest to jedno z częściej oglądanych źródeł informacji. Nie ma tu zamkniętych haseł, więc ten, kto uważa, że zna się na danym zagadnieniu, może coś dopisać lub zmodyfikować. Inni zweryfikują, czy jest to zgodne z prawdą, a jeśli uznają, że nie, to poprawią.

Jednak to, że każdy może stworzyć lub poprawić dowolne hasło w Wikipedii, stanowi jeden z głównych zarzutów, którymi podważa się jej wiarygodność. Możliwość ta wykorzystywana jest również przez sieciowych wandali, którzy dla zabawy lub w celu osiągnięcia innych korzyści celowo wprowadzają błędy w opisach.

Zawsze warto dyskutować

Jimmy Wales jeden z twórców Wikipedii Gdy ktoś zauważy drobną pomyłkę w informacjach dotyczących jego firmy, nikt nie będzie miał mu za złe, jeżeli ją po prostu skoryguje. Jeśli jednak zmiany te miałyby budzić jakieś kontrowersje, najlepiej się zalogować, przejść na stronę Dyskusja, przedstawić się i tam zgłosić swoje uwagi. Społeczność bardzo dobrze reaguje na takie zachowanie, zwłaszcza gdy osoba taka nie jest arogancka.

Kto jest kim?

Modyfikowanie definicji nie jest jednak tak do końca anonimowe. Twórcy serwisu zaprojektowali pewne mechanizmy pozwalające na monitorowanie aktywności użytkowników. Wszystkie zmiany są zapamiętywane w historii poprawek wraz z informacją o tym, kto i kiedy ich dokonał oraz co zmodyfikował. Jeśli zrobił to jeden z zarejestrowanych wikipedystów, zapisana zostanie jego nazwa, zaś przy anonimowych poprawkach, naniesionych przez niezalogowanego użytkownika, system zapamięta adres IP komputera, z którego łączyła się dana osoba.

Dane te, dostępne przy każdym haśle, nigdy nie były przez nikogo w szczególny sposób analizowane i służyły głównie jako pomoc przy odzyskiwaniu celowo uszkodzonych wpisów. Sytuacja ta zmieniła się radykalnie, gdy tematem zainteresował się Virgil Griffith – student California Institute of Technology. Zainspirowany historią o kongresmanie, który wybielał swój życiorys opublikowany w Wikipedii, Griffith postanowił porównać adresy osób dokonujących anonimowych poprawek z ogólnie dostępną bazą puli adresów sieciowych należących do firm i instytucji. W ten sposób uzyskał listę składającą się z prawie 35 mln modyfikacji, które – jak dotąd sądzono – wprowadzone były przez anonimowych użytkowników. Dane pokazujące, skąd łączyli się poszczególni użytkownicy, zestawione z tym, co poprawiali, były tak rewelacyjne, że Griffith postanowił stworzyć specjalny program ułatwiający śledzenie tych operacji.

WikiScanner

Virgil Griffith pobrał ze stron Wikipedii publicznie dostępny zrzut bazy danych, a następnie wyizolował wpisy dotyczące nanoszonych poprawek. Uzyskał w ten sposób 34 417 493 rekordy zawierające adresy IP komputerów, z których anonimowo modyfikowano hasła w okresie od 7 lutego 2002 r. do 4 sierpnia 2007 r. Stworzony przez niego WikiScanner zestawia te informacje z bazą ip2location, w której przechowywane są pule adresowe firm i instytucji publicznych. Mechanizm stworzony pierwotnie dla angielskiej wersji Wikipedii jest sukcesywnie rozszerzany o inne kraje. Obecnie dostępna jest także wersja francuska, japońska i niemiecka. http://wikiscanner.virgil.gr

Krecia robota

WikiScanner, mechanizm udostępniony publicznie pod adresem http://wikiscanner.virgil.gr, ujawnił w krótkim czasie ogromną skalę etycznie podejrzanych przeróbek. Stał się jednocześnie tak popularny, że aby z niego skorzystać, trzeba uzbroić się w cierpliwość ze względu na liczbę osób, które ciągle analizują poszczególne wpisy. Wyniki tych dociekań można obserwować na stronach internetowych (np. http://wired.reddit.com/wikidgame/) i forach dyskusyjnych, na których użytkownicy publikują swoje odkrycia. Znajdziemy tam m.in. informacje o tym, że pracownicy firmy Pepsi usunęli informacje o niekorzystnych dla zdrowia skutkach długofalowego korzystania z ich produktów, ktoś z FBI wykasował niektóre zdjęcia z bazy Guantanamo Bay na Kubie, gdzie przetrzymywani są więźniowie podejrzani o terroryzm, a pracownik ExxonMobil zmienił wpis dotyczący katastrofy tankowca Exxon Valdez.

W proceder zaangażowani byli także pracownicy firm komputerowych. Ktoś z Della usunął np. informację o tym, że na ich sprzęcie preinstalowane są aplikacje reklamowe określone przez autora notki jako spyware, zaś autorzy z IP przypisanym do sieci Apple i Microsoftu modyfikowali różne definicje dotyczące swego konkurenta, oczerniając się nawzajem.

Istotny krok naprzód

Griffith ma nadzieję, że jego mechanizm pomoże wyeliminować lub przynajmniej znacząco ograniczyć wszystkie te negatywne zjawiska, o których nikt do tej pory nie miał pojęcia. Jego entuzjazm podziela również Jimmy Wales, jeden z głównych twórców i promotorów encyklopedii. – WikiScanner wykorzystuje informacje, które udostępnialiśmy od zawsze, mając nadzieję, że ktoś w końcu zrobi właśnie coś takiego. Jest świetny, bo wprowadza dodatkowy poziom przejrzystości do tego, co się dzieje w Wikipedii – dodaje.

Ocena:    (aby ocenić, musisz się zalogować w serwisie)

 del.icio.us |  Wykop mnie |  Digg this story |  dodajdo.com

• Inteligentne cyfrówki »
  rozpoznawanie twarzy
• Java CMS »
  DOTCMS 1.5
• Seans jak w kinie »
  elementy kina domowego: wyświetlacz, głośniki i odtwarzacze
• Windows online »
  MICROSOFT WINDOWS LIVE
• Muzyka z głośnika »
  ASUS XONAR D2