NEXT 6/2008 - Ekstremalny chłód

Dla wielu osób zwykłe podkręcanie komputerów to rutyna. Każdy komponent ma pewne ograniczenia i w końcu wyciśniemy z niego wszystko. Jednak dzięki schładzaniu sprzętu do ujemnych temperatur można wydobyć z niego znacznie więcej mocy.

Suchy lód i azot w praktyce

Aby zastosować do chłodzenia suchy lód bądź ciekły azot, trzeba użyć specjalnego pojemnika, który będzie ochładzał wybrany przez nas komponent. Potocznie nazywamy go kontenerem. Może być wykonany z aluminium, miedzi lub obu tych materiałów. Użycie ciekłego azotu jest nieco łatwiejsze, gdyż wystarczy go nalać do kontenera, który jest zamontowany na procesorze bądź karcie graficznej. Suchy lód nie przylega idealnie do ścianek kontenera ze względu na to, że jest to ciało stałe. Dlatego do pomocy w chłodzeniu trzeba stosować substancje wspomagające. Aceton czy spirytus spożywczy nadają się do tego celu doskonale.

Krzem, z którego wykonany jest np. rdzeń procesora lub karty graficznej, jest półprzewodnikiem. Co możemy zrobić, aby wycisnąć z niego jeszcze więcej MHz? Pomijając oczywiście podnoszenie napięcia zasilającego, możemy ochłodzić nasz komponent. Bardzo mocno ochłodzić – zamrozić. Ujemne temperatury mają bardzo dobry wpływ na podkręcanie, gdyż ochłodzenie półprzewodnika powoduje obniżenie rezystancji danego materiału. Skutkuje to zmniejszeniem ilości błędów przy wysokich częstotliwościach pracy.

Lodówka do procesora

Chłodziarka ma na celu ochłodzenie cieczy w układzie chłodzenia wodnego. Jeden z elementów naszego agregatu (parownik) obniża temperaturę wody, która następnie odbiera ciepło z procesora, karty graficznej itp. Można powiedzieć, że jest to taka wydajniejsza wersja chłodnicy, ze standardowego zestawu chłodzenia wodnego. Temperatury, jakie możemy osiągnąć dzięki temu urządzeniu, mieszczą się w zakresie od niewiele niższych od temperatury pokojowej do -30°C.

Pojedynczy układ działa również na identycznej zasadzie jak lodówka, lecz w tym przypadku element chłodzący jest specjalnie przystosowany do bezpośredniego kontaktu z naszym procesorem lub kartą graficzną. Oczywiście jest to wydajniejszy sposób obniżania temperatury niż chłodziarka do wody i dzięki temu możemy osiągnąć znacznie lepsze rezultaty. W zależności od mocy, jaką ma nasz agregat, możemy uzyskać od -10°C do -60°C w wypadku najlepszych konstrukcji.

Kaskada to połączenie dwóch lub więcej pojedynczych układów w jeden sprawnie działający zespół. Pierwszy ochładza drugi, drugi – trzeci itd., ostatni agregat w układzie ochładza bezpośrednio procesor lub kartę graficzną. Poprawę osiągów umożliwia nam zastosowanie lepszych gazów (propan, butan, freon), których ze względu na ich parametry fizyczne nie można zastosować w zwykłym układzie. Wydajność kaskady jest zależna od użytych kompresorów oraz gazów w poszczególnych układach. Zakres temperatur osiąganych przez kaskady to -60°C w najgorszym przypadku, natomiast najlepsze konstrukcje mogą chłodzić nawet do -150°C!

Chłodzenie ręczne

Kolejne dwie metody chłodzenia można nazwać ręcznymi, gdyż musimy własnymi rękoma cały czas podawać medium chłodzące, czyli suchy lód i ciekły azot. Mają one dobre właściwości termiczne i z powodzeniem w łatwy sposób możemy użyć ich do chłodzenia naszego komputera. Suchy lód, a raczej zestalony dwutlenek węgla (CO2), ma postać granulatu lub dużych brył przypominających lód. Nazwa pochodzi od sposobu, w jaki przechodzi ze stanu stałego bezpośrednio w lotny – sublimacja, nie uświadczymy więc płynnej formy tej substancji. W celu łatwego odróżnienia go od zwykłego lodu uzyskał przydomek „suchy”. Temperatura suchego lodu podczas sublimacji to -78,5°C.

Suchy lód w porównaniu do ciekłego azotu jest bardzo ciepły, gdyż ten drugi ma temperaturę -196°C! Ze względu na bardzo niską temperaturę musimy go przechowywać w specjalnym naczyniu (odmianie termosu), które nazywamy dewarem. Azot przechowywany w takim pojemniku powoli się ulatnia. Szczelne zamkniecie spowodowałoby wybuch ze względu na wzrost ciśnienia przy zmianie stanu skupienia. Koszt 1 kg suchego lodu to około 5 zł plus cena styropianowego pojemnika do przechowywania. Koszt 1 litra ciekłego azotu to około 3 zł. Trzeba doliczyć jednak koszt zakupu lub wypożyczenia dewara. Obu tych substancji nie da się przechowywać w nieskończoność – powoli się ulatniają.

Ocena:    (aby ocenić, musisz się zalogować w serwisie)

 del.icio.us |  Wykop mnie |  Digg this story |  dodajdo.com

• Podkręcanie w praktyce »
  bezpieczne i łatwe podkręcanie
• Sieć WiFi wedle potrzeb »
  wybór sprzetu do sieci bezprzewodowej
• Wycisnąć wszystko, co się da »
  poradnik podkręcania
• Płynne chłodzenie »
  jak zbudować system wodnego chłodzenia
• Włącz i zapomnij »
  YOGGIE PERSONAL SECURITY 5.2.0