NEXT 3/2008 - Wojna o błękit

O urządzeniach wykorzystujących niebieskie światło lasera słyszeliśmy już od dawna. Teraz możemy zainstalować je w komputerze lub obok telewizora HD i cieszyć się w domowym zaciszu dużą pojemnością oraz filmami o najwyższej jakości.

Kiedy w latach 90. zaczęto stosować płyty CD do przechowywania danych komputerowych, wydawało się, że ich pojemność na długo pozostanie wystarczająca. Już kilka lat później okazało się, że postęp wymaga coraz większych pojemności i światło dzienne ujrzał format DVD. Jednak również on ma już swoje lata i czas na zmianę optycznego lidera. Gromadzimy coraz więcej danych, a dodatkowo pojawienie się multimediów w wysokiej rozdzielczości przyspieszyło konieczność zmian.

Najważniejszy jest kolor

Do tej pory napędy optyczne korzystały z wiązki lasera o barwie czerwonej, której długość fali w przypadku CD wynosi 780 nm i 650 nm dla DVD. Możliwość zapisu większej ilości danych na płycie o takiej samej powierzchni dało skonstruowanie głowicy wykorzystującej niebieskie światło lasera o długości fali wynoszącej zaledwie 405 nm. Dzięki temu ścieżki, na których zapisywane są informacje, mogą znajdować się znacznie bliżej siebie, tworząc większą powierzchnię na dane. Dla porównania odległość ta wynosi zaledwie 0,14 μm (Blu-ray) i 0,24 μm (HD DVD), natomiast w przypadku DVD jest to aż 0,74 μm. Zmniejszeniu uległa też wielkość tzw. pitów i landów, na których rozpraszana jest wiązka lasera, a następnie po odbiciu interpretowana przez elektronikę czytnika jako ciąg zer i jedynek, czyli uniwersalny język urządzeń cyfrowych.

Polski akcent

Niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że za niezbędnym elementem technologii Blu-ray czy HD DVD, jakim jest dioda lasera generującą niebieski promień, stoją polscy uczeni. To oni jako pierwsi opracowali metodę wytwarzania tego elementu półprzewodnikowego. Pomimo że prace rozpoczęły się już po roku 60. ubiegłego stulecia, to jednak ich wyniki nie były imponujące. Głównym problemem było stworzenie diody, która byłaby pozbawiona defektów w swojej strukturze. Wprawdzie bez problemu można było uzyskać niebieski promień, wykorzystując lasery gazowe, ale nie nadawały się one do zastosowań w miniaturowej optyce napędów.

Filmy w formacie TotalHD

Skoro produkowanie napędów hybrydowych jest trudne i kosztowne, dlaczego nie pójść w inną stronę? Na taki pomysł wpadła wytwórnia Warner Brothers i zapowiedziała wprowadzenie nośników, które będą zgodne zarówno z formatem Blu-ray, jak i HD DVD. Jest to tak naprawdę dwustronna płyta, na której nagrano film w obu technologiach. Pomysł został już opatentowany, a firma ma już działające, pokazowe egzemplarze nowego rozwiązania. Gdyby nowy format pojawił się szybko w sprzedaży, wielu zdezorientowanych użytkowników nie miałoby już problemu, na jakiego typu odtwarzacz się zdecydować.

Przełom nastąpił dopiero po opracowaniu specjalnego materiału o nazwie azotek galu, którego kryształy cechują się idealną strukturą, jednak jej uzyskanie jest wyjątkowo trudne. Związek ten nie występuje bowiem w przyrodzie, a jego stworzenie tak, aby miał odpowiednie cechy, wymaga syntezy w wysokiej temperaturze z wykorzystaniem bardzo dużych ciśnień. Ta niełatwa sztuka po raz pierwszy powiodła się warszawskiemu Centrum Wysokich Ciśnień „Unipress” należącemu do Polskiej Akademii Nauk. Kiedy inne światowej klasy instytuty zarzuciły już prace nad azotkiem galu i próbowały uzyskać podobny efekt, wykorzystując selenek glinu, to właśnie polski profesor Sylwester Porowski i jego współpracownicy otrzymali odpowiednie monokryształy. Ponieważ był to dopiero pierwszy krok do stworzenia w pełni działającego lasera, do dalszego rozwoju prac włączyli się Japończycy.

Odkrycie naukowców szybko zauważyło Ministerstwo Gospodarki oraz liczne podmioty prywatne, wspierając instytut nakładami finansowymi. Dzięki temu powstały specjalistyczne laboratoria, co umożliwiło dalsze prace i rozwój obiecującej i mającej przynieść olbrzymie zyski technologii. Już po niespełna 3 latach dodatkowych starań udało się skonstruować działający egzemplarz. Stało się to na przełomie lat 2001/2002 i można uznać, że od tego momentu projekt stał się pełnoprawnym produktem mogącym w niedługim czasie odnieść sukces komercyjny. Niedługo potem okazało się, że jest to tak dobra technologia, iż szkoda jej tylko na potrzeby rynku nośników optycznych potrzebującego coraz to większych pojemności. Znalazła więc zastosowanie również w wielu innych dziedzinach, takich jak medycyna (obrazowanie) czy ochrona środowiska.

Ocena:    (aby ocenić, musisz się zalogować w serwisie)

 del.icio.us |  Wykop mnie |  Digg this story |  dodajdo.com

• Wszystkie standardy »
  LG GGW-H20L
• Dla grafików i graczy »
  MYSZ OPTYCZNA GENIUS
• Tylko dla nielicznych »
  TOSHIBA HD-DVD SD-H802A
• HD z peceta »
  wyprowadzanie sygnału HD Video z komputera
• Laptop skrojony na miarę »
  ASUS C90S