środa, 23 maj 2012
NEXT / Artykuły / NEXT 2/2008 / Artykuły z NEXT 2/2008 / Koniec ery Gutenberga?
administracja   bezpieczeństwo   biuro   druk/skan   e-mail   film   firma   fotografia   grafika komputerowa   gry   hacking   internet   jak kupować   karty graficzne   komórki   komunikatory   laptopy   linux   mobilność   monitory   multimedia   muzyka   nauka   nawigacja   open-source   oprogramowanie   optymalizacja   p2p   pamięć masowa   peryferia   płyty główne   podkręcanie   porady   prawo   procesory   programowanie   przeglądarki www   sieci komputerowe   spam   sprzęt   systemy operacyjne   telekomunikacja   testy   testy pojedyncze   webmaster   windows   wirusy   www   wywiad  
Dodaj nas do Cafe News
NEXT 2/2008 - okładka





Temat numeru:
Przejdź do innych artykułów:

NEXT 2/2008 - Koniec ery Gutenberga?

Koniec ery Gutenberga? - ikonka raport: e-publikacje

Data: 19 czerwiec 2008
Identyfikator: 080226

Czy Kindle, elektroniczny czytnik książek sprzedawany od listopada 2007 roku przez Amazon, dokona kolejnej cyfrowej rewolucji? Czy wyprze jeden z ostatnich bastionów analogowej informacji, jakim są książki i publikacje papierowe?

Strona 4 z 4
< Poprzednia 1 2 3 4 Następna >

Słownik

Audiobook zarejestrowane nagranie lektora odczytującego zawartość danej książki. Początkowo rozpowszechniane były na kasetach magnetofonowych, potem na płytach CD, a obecnie przez internet jako pliki MP3 lub WMA. Niektóre wersje audiobooków nie są tylko czytanym przez narratora tekstem książki, lecz prezentowane z podziałem na role przez kilku aktorów. Są wzbogacane o oprawę muzyczną i efekty dźwiękowe korespondujące z czytaną treścią. Są zatem niemal pełnymi dramaturgii słuchowiskami, które do niedawna można było spotkać w polskich programach radiowych, a nadal są obecne w programach radiowych BBC. W tworzeniu takich słuchowisk specjalizuje się właśnie angielskie radio.

.AZW format wykorzystywany przez czytnik Amazon Kindle. Jest to specjalnie opracowany dla tego czytnika format umożliwiający stosowanie systemu DRM (Digital Rights Management), czyli możliwości ochrony praw autorskich.

BBeB (BroadBand electronic Books) format stosowany w czytnikach Sony LIBRIe i Sony Reader. Dzieli się na format książkowy (book format) oraz format słownikowy (dictionary format). Format książkowy z kolei dzieli się na szyfrowany (pliki z rozszerzeniem .lrx) oraz nieszyfrowany (pliki z rozszerzeniem .lrf). Format słownikowy korzysta z jednego rozszerzenia .msd.

e-ink mikroskopijne kapsułki zawierające naładowane elektrycznie, białe i czarne cząsteczki pigmentu pływające w zawiesinie przezroczystego oleju. Służy do produkcji elektronicznego, elastycznego papieru (e-papieru).

e-papier rodzaj wyświetlacza imitującego tradycyjny papier. Za jego wynalazcę uznaje się Nicolasa Sheridona, który w 1975 roku opracował dla firmy Xerox wyświetlacz z magnetycznymi, biało-czarnymi kulkami wprasowanymi między dwie folie. Rozwiązanie to zostało opatentowane pod nazwą Gyricon. Współczesna wersja e-papieru została opracowana przez Josepha Jacobsona w latach 90. XX wieku. Stosowany jest głównie do produkcji wyświetlaczy sprzętowych czytników e-booków, ale też w innych urządzeniach. Jego największymi zaletami są: doskonały kontrast, duży kąt widzenia oraz mały pobór prądu.

paperless office slogan publicystyczny używany na początku lat 90. XX wieku do opisu biura przyszłości ze zredukowaną rolą papieru lub działającego w ogóle bez papieru. Wizja ta staje się coraz bliższa rzeczywistości wraz z wprowadzaniem kolejnych sposobów elektronicznego komunikowania się przedsiębiorstw z instytucjami (wymiana dokumentów w postaci cyfrowej), takimi jak ZUS czy urzędy skarbowe. Dużą rolę odgrywać ma podpis elektroniczny, usankcjonowany unijną dyrektywą 1999/93/EC, a w Polsce ustawą o podpisie elektronicznym z dnia 18.09.2001 roku (DzU z 2001 r., nr 130, poz. 1450 z późn. zm.).

PDF i inne formaty

Niekwestionowanym królem formatów stosowanych przy zapisie e-booków jest PDF (Portable Document Format). Stworzyła go w 1993 roku firma Adobe Systems, która także nieodpłatnie udostępnia aplikację do jego odczytywania, Adobe Reader (dawniej Acrobat Reader), działający na wielu platformach sprzętowych i programowych. Językiem opisu plików PDF jest uproszczona wersja Postscript z dodanymi elementami hipertekstowymi.

W styczniu 2007 roku firma Adobe Systems zdecydowała się na bezpłatne udostępnienie pełnej specyfikacji formatu PDF i przekazaniu jej organizacji AIIM (Association for Information and Image Management International), która zajmuje się opracowywaniem standardów w zakresie zarządzania dokumentacją. W grudniu 2007 roku wersja PDF 1.7 została zaaprobowana jako standard ISO 32 000. W głosowaniu 13 państw (w tym Polska) było za przyjęciem tego standardu. Przeciwko głosowała tylko Francja, a Rosja wstrzymała się od głosu. Do uchwalenia potrzebna była zgoda 2/3 wszystkich głosujących.

Największym obecnie rywalem formatu PDF są pliki z rozszerzeniem .ZNO. Jest to format stworzony przez firmę Zinio Systems, która także bezpłatnie udostępnia program Zinio Reader. Ma on podobne funkcje do Acrobat Readera: zaznaczanie tekstu markerem, robienie notatek, wirtualny spis treści, możliwość dynamicznego powiększania tekstu i wyszukiwania danego słowa. Atrakcyjnym gadżetem jest zaimplementowana animacja przewracania stron czasopism i książek po najechaniu kursorem na dolny, prawy lub lewy róg publikacji i kliknięciu myszą. Zinio wyposażony jest także w manager pobierania plików – jeśli ktoś wykupi prenumeratę czasopisma, to program automatycznie pobierze kolejny numer, jak tylko będzie on dostępny. Informacja o tym dotrze też na adres e-mailowy odbiorcy. Z programu korzysta już 2 mln osób w ponad 230 krajach. W ciągu trzech ostatnich lat zakupiły one 32 mln e-czasopism. Amerykański serwis Zinio.com oferuje 250 tytułów.

Przydatne adresy WWW

www.ibiblio.org – jedna z największych bibliotek elektronicznych publikacji
www.mobipocket.com/freebooks – darmowe e-booki w różnych językach
www.zlotemysli.pl – darmowe i płatne e-booki w języku polskim
www.freeeliterature.com – portal poświęcony elektronicznym książkom
www.globusz.com – książki w formacie .html
www.freepdf.8m.com – zawiera darmowe produkty związane z formatem PDF
pbi.edu.pl – Polska Biblioteka Internetowa
www.ebook.pl – 2000 darmowych e-booków
www.wolnelektury.pl – lektury szkolne
www.nexto.pl – najbogatszy w Polsce wybór elektronicznych tytułów prasowych i książkowych dostępnych w formie elektronicznej
books.google.com – wyszukiwarka książek

Gigant z Redmont także promuje własny format .lit. Dostępny jest oczywiście darmowy czytnik programowy Microsoft Reader. W formacie tym można znaleźć za darmo w sieci dużą dawkę klasycznej literatury angielskiej i amerykańskiej. Jego zaletą jest wbudowany generator sztucznej mowy, w miarę płynnie odczytujący tekstową treść książki. Można także trafić na polskie książki w tym formacie. Jednak użycie generatora mowy do polskich tekstów może dać kuriozalne efekty.
Do odczytywania e-booków za pomocą palmtopów i smartfonów wykorzystywany jest format .prc. Działa on zarówno na urządzeniach z Windows Mobile, jak i PocketPC, PalmOS, BlackBerry czy telefonach z systemem Symbian, a także zwykłych komputerach z tradycyjnym Windows. Do odczytu można skorzystać z programu Mobipocket Reader (www.mobipocket.com).

Mało znanym formatem elektronicznych publikacji jest DjVu (pliki z rozszerzeniem .djvu lub .djv). Jest to format plików graficznych o bardzo wysokiej efektywności kompresji, stworzony przez specjalistów firmy AT&T. Format ten wymyślono w celu stworzenia cyfrowych bibliotek zawierających zeskanowane teksty o jakości odpowiadającej papierowemu oryginałowi przy jednoczesnym możliwie małym rozmiarze plików. Format ten wykorzystuje nową technologię segmentacji obrazu. Przy tworzeniu obrazu tekstu można korzystać z metody OCR do tworzenia warstwy informacyjnej tekstu i łatwego przeszukiwania treści. W porównaniu z formatem JPEG pliki DjVu zajmują 5–10 razy mniej miejsca przy obrazie kolorowymi i 10–20 razy dla dokumentów czarno-białych. W porównaniu z plikami PDF oszczędność miejsca wynosi 3–8 razy.

Audiobook kontra e-book

Audiobooki są ciekawą alternatywą książek papierowych lub elektronicznych. Początkowo traktowane były jako bardzo niszowy produkt. Pierwszy audiobook powstał w USA w 1933 roku, zarejestrowany na płycie, do odtwarzania na ówczesnych gramofonach. Obecnie audiobooki są adresowane głównie do tych osób, które dużo czasu spędzają w podróży, zwłaszcza samochodowej. Jadąc samochodem, można spokojnie odsłuchiwać kolejne powieści lub poradniki. Następną grupę odbiorców stanowią osoby uprawiające sport (np. biegi, ćwiczenia fitness). Sprzyja temu współczesny format audiobooków, które można odsłuchiwać za pomocą niewielkich odtwarzaczy lub telefonów komórkowych.
Wadą książek czytanych jest trudniejsze nawigowanie po jej zawartości. Dlatego najlepiej, gdy książka jest podzielona na krótkie rozdziały po 2–3 minuty, zapisane w oddzielnych plikach. Dla wzrokowców trudniejsze może być skupienie uwagi na treści audio. Narrator czytający audiobook może być zarówno zaletą dla odbiorcy (jeśli jest to np. ulubiony aktor o rozpoznawalnym głosie), jak i wadą (gdy czytający jest postrzegany negatywnie). Obecnie audiobooki walczą z e-bookami. Podstawową zaletą tych ostatnich jest mniejsza objętość plików, gdyż pliki dźwiękowe nawet w formatach skompresowanych mają duże rozmiary. Książka audio ma zazwyczaj kilkaset megabajtów objętości, podczas gdy zwykły e-book nawet w formacie PDF może zająć kilkanaście megabajtów, a zredukowany do pliku tekstowego co najwyżej kilkaset kilobajtów. W audiobooku nie można odtworzyć żadnej grafiki, a opisy nie będą dobrze zrozumiane. Dlatego publikacje dźwiękowe świetnie się nadają w przypadku literatury pięknej oraz prostych poradników. W takim zastosowaniu audiobooki są bliższe naturalnemu stylowi komunikowania się między ludźmi.

Wobec powszechności stosowania przeglądarek internetowych bardzo wygodne jest stosowanie formatu HTML oraz nowszej jego wersji – XHTML. Zapewnia on dobrą kontrolę nad zobrazowaniem informacji, a szczególnie możliwość łatwego skalowania tekstu. Jego olbrzymią zaletą jest też mała objętość plików, ponieważ jest to dokument tekstowy. Ustalaniem standardów tego formatu zajmuje się konsorcjumW3C.

Nadal dużą popularnością cieszą się formaty .doc i .rtf. Dotyczy to głównie użytkowników Windows i powszechnego w użyciu pakietu Office. Format .rtf (Rich Text Format) ma szersze zastosowanie, gdyż może być odczytywany nie tylko przez programy firmy Microsoft i nie tylko w systemie Windows. Już przy jego opracowywaniu w 1987 roku brano pod uwagę zastosowanie go do międzyplatformowej wymiany informacji przez różne procesory tekstu. Obecnie .rtf jest domyślnym formatem w programach TextEdit (MacOS X) i WordPad (Windows). Dodatkowymi zaletami tego standardu jest możliwość łatwego sterowania rodzajem i wielkością czcionki, kolorem tekstu czy zastosowaniem tablic, natomiast jego dużą wadą jest ogromna objętość pliku w przypadku osadzania w nim elementów graficznych.

Nadal dużą popularnością cieszą się formaty .doc i .rtf. Dotyczy to głównie użytkowników Windows i powszechnego w użyciu pakietu Office. Format .rtf (Rich Text Format) ma szersze zastosowanie, gdyż może być odczytywany nie tylko przez programy firmy Microsoft i nie tylko w systemie Windows. Już przy jego opracowywaniu w 1987 roku brano pod uwagę zastosowanie go do międzyplatformowej wymiany informacji przez różne procesory tekstu. Obecnie .rtf jest domyślnym formatem w programach TextEdit (MacOS X) i WordPad (Windows). Dodatkowymi zaletami tego standardu jest możliwość łatwego sterowania rodzajem i wielkością czcionki, kolorem tekstu czy zastosowaniem tablic, natomiast jego dużą wadą jest ogromna objętość pliku w przypadku osadzania w nim elementów graficznych.

Trudno wyrokować, który format zdobędzie największą popularność. Dla użytkowników komputerów nie jest to aż tak istotne, gdyż mając szereg darmowych programów odczytujących, można jednym kliknięciem otworzyć dokument prawie w każdym formacie.


Tagi: internet  
Ocena: +++++    (aby ocenić, musisz się zalogować w serwisie)

< Poprzednia 1 2 3 4 Następna >

Podobne artykuły:

Komentarze:

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy.
Nikt jeszcze nie skomentował.
Niezalogowany

Aby mieć dostęp do niektórych części serwisu NEXT (np. forum dyskusyjnego, oceny numeru, newslettera), musisz posiadać konto w naszym serwisie. Zachęcamy do darmowej rejestracji!

Jeżeli posiadasz już konto w serwisie, to zaloguj się.

Copyright © 1999-2012 INTERIA.PL Sp. z o.o., wszystkie prawa zastrzeżone.
Korzystanie z portalu oznacza akceptację Regulaminu
webmaster@nextmag.pl