NEXT 7/2008 - Moc pod kontrolą

Jakości zasilacza nie da się ocenić tak jak każdego innego podzespołu, czyli za pomocą aplikacji do benchmarkowania. Pokażemy, w jaki sposób sprawdzić parametry pracy zasilacza, dzięki czemu unikniesz kosztownej awarii i poprawisz stabilność działania komputera.

Pomiar napięcia z zasilacza

1. Pomiar napięcia +12 V (we wtyczce molex) Należy podłączyć sondy miernika do pinów wtyczki w sposób zaprezentowany obok. Wartość w granicach 11,9–12,4 V jest prawidłowa, jeśli nie występują szybkie zmiany o więcej niż 0,1 V. 2. Pomiar napięcia +5 V (we wtyczce molex) Sondy należy podłączyć do wtyczki tak jak na rysunku obok. Linia +5 V jest obecnie marginalizowana, jednak sprawdzenie napięcia zajmuje tak mało czasu, że warto poświęcić jej dodatkowe 10 sekund. Zdarza się, że to właśnie napięcie linii +5 V wykracza poza normy i jest przyczyną problemów z zasilaczem. 3. Pomiar napięcia +3,3 V (we wtyczce zasilania płyty głównej ATX) W celu zmierzenia tego napięcia należy podłączyć sondy miernika do pinów wtyczki zasilania płyty głównej. Jest to 24-pinowe złącze (w starszych płytach 20-pinowe). Punkty, do których należy przyłożyć sondy, odnajdujemy na podst. poniższego schematu. Czarną sondę stykamy z przewodem czarnym oznaczonym jako COM, czerwoną sondę stykamy z pomarańczowym kablem.

Założenie, że zasilacze podłączone do tego samego komputera można obiektywnie porównać, jest błędne. Komputer nawet mocno obciążony nie pobiera prądu o jednakowym natężeniu, a generowana przez zasilacz moc ulega zmianom w czasie. W zależności od momentu wykonania pomiaru otrzymane wartości mogą być różne. Jedynym w pełni wiarygodnym sposobem porównania zasilaczy jest użycie platformy syntetycznej, która obciąża zasilacz adekwatnie do ich mocy znamionowej. W warunkach domowych można jedynie sprawdzić, czy zasilacz działa prawidłowo.

Po co sprawdzać napięcia?

Dobry zasilacz niezależnie od obciążenia określonego w tabliczce znamionowej może utrzymywać stabilne napięcia w zakresie zdefiniowanym przez normę ATX (patrz: ramka „Prawidłowe wartości napięć” na sąsiedniej stronie). Zbyt niskie napięcie przyczynia się do niestabilności komputera, np. silnik dysku może się na chwilę zatrzymać, co spowoduje zawieszenie się systemu. Z kolei zbyt wysokie napięcie grozi uszkodzeniem podzespołów. Dlatego warto regularnie, w ramach profilaktyki, sprawdzać, jakie napięcia generuje zasilacz. Jeśli komputer zaczyna nagle działać niestabilnie, skontroluj napięcia, aby przekonać się, czy zasilacz nie jest przyczyną problemów.

Czym sprawdzać zasilacz?

Aby w miarę precyzyjnie zmierzyć napięcia, możesz posłużyć się woltomierzem z cyfrowym wyświetlaczem (kupisz go w sklepie z elektroniką). Bardziej precyzyjne są mierniki analogowe, jednak do pomiarów w warunkach domowych wystarczy miernik cyfrowy.

W sieci można znaleźć liczne programy, które pozwalają na mierzenie napięć generowanych przez zasilacz z poziomu systemu. Niestety, aplikacje te są nieprecyzyjne. Nieco lepiej radzą sobie aplikacje diagnostyczne dostarczane razem z płytami głównymi, jednak i one nie są bezbłędne.

Jak sprawdzać?

Ważne, abyś dokonał pomiaru w chwili, gdy komputer obciążony jest jak największą ilością obliczeń. W innym wypadku wyniki pomiarów będą bezwartościowe. Do celów testowych doskonale nadaje się zestaw dwóch darmowych programów – ATITool, który obciąży karty graficzne, natomiast procesorem w tym samym czasie zajmie się StressPrime 2004 Orthos (test Small FFTs).

Prawidłowe wartości napięć

W określeniu, czy zasilacz jest nadal sprawny, pomoże norma ATX. Jeżeli napięcia generowane przez zasilacz nie mieszczą się w określonym zakresie, dalsze użytkowanie takiego sprzętu grozi niestabilnością komputera, a nawet uszkodzeniem zasilacza i/lub podzespołów.

Posługiwanie się miernikiem jest bardzo proste. Najpierw zgodnie z instrukcją obsługi podłącz do woltomierza dwa kable zakończone sondami. Zwróć uwagę, aby baterie były niezużyte, a sondy pomiarowe – czyste. Ustaw pokrętło wyboru trybu pracy na DCV=20. Dzięki temu pomiar będzie wykonywany z dokładnością do dwóch liczb po przecinku.

Zaniżanie napięcia jest charakterystyczne dla zasilaczy, które są do wymiany. Napięcia na linii +12 V na poziomie 11,4–11,6 V to znak, że trzeba pomyśleć o wymianie wysłużonego PSU (Power Supply Unit – zasilacz) na nowy.

Jeżeli zasilacz zawyża napięcia, nawet w granicach 12,4 V, nie znaczy to wcale, że jest uszkodzony. Wiele zasilaczy renomowanych marek zawyża początkowo napięcia na liniach 12 V, ponieważ z czasem elementy (np. kondensatory) będą się starzeć, więc generowane napięcie będzie nieco niższe i coraz bardziej zbliży się do właściwego poziomu. Najlepiej jednak regularnie kontrolować napięcia. Sygnałem ostrzegawczym będzie tu napięcie powyżej 12,5 V, które niebezpiecznie zbliża się do granicy bezpieczeństwa. Jeżeli zasilacz przekracza 12,6 V, należy bezwzględnie zareklamować go u sprzedawcy.

Sprawdzenie napięć nie powinno zająć ci więcej niż 5 min. Będziesz miał pełniejszy obraz sytuacji i szybciej zorientujesz się, czy zasilacz działa stabilnie, czy też dalsze jego użytkowanie grozi przykrymi konsekwencjami.

Ocena:    (aby ocenić, musisz się zalogować w serwisie)

 del.icio.us |  Wykop mnie |  Digg this story |  dodajdo.com

• Zmierzyć internet »
  raport: jak sprawdzić parametry danej usługi
• WiFi pod kontrolą »
  diagnostyka i rozwiązywanie problemów
• Moc z pudełka »
  raport: jak wybrać dobry zasilacz do peceta
• Tajniki benchmarkowania »
  jak sprawdzić wydajność komputera
• Elegancka obudowa »
  NZXT HUSH