NEXT 6/2009 - Mniej prądu!

Wydajne komputery zużywają coraz więcej prądu, a ten stale drożeje. Korzystanie z elektroniki jest więc dość kosztowne. Na szczęście nowoczesne produkty coraz częściej są proekologiczne, a ich ogromną zaletą jest ograniczony pobór mocy. [Marek Konderski]

Optymalizacja programowa

Vista i Windows 7 domyślnie skonfigurowane są energooszczędnie. W wypadku XP należy w Panelu sterowania i Opcjach zasilania wybrać Minimalne zarządzanie energią. Uruchomi to system dynamicznego zarządzania prędkością CPU. Należy skorzystać też z możliwości wyłączania monitora po 2–5 min bezczynności. Jeśli chodzi o HDD, czas ten powinien wynosić co najmniej 60 min. Uruchamianie ich trwa długo i zużywa sporo energii. Zbyt częste zatrzymywanie dysków przyniesie efekty odwrotne do zamierzonych.

W Linuksie wystarczy się upewnić, czy działa jedna z usług powernowd lub cpufreqd. Pracą każdej z nich można sterować z poziomu aplikacji środowisk GNOME (gnome-power-manager) oraz KDE (PowerDevil). Pozwalają one na regulację pracy CPU i definiowanie trybów oszczędzania energii przez monitor czy dyski. Obie aplikacje można znaleźć w panelach ustawień środowisk.

Jak wybrać sprzęt

Z powodu małych możliwości programowej optymalizacji zużycia energii szczególne znaczenie ma dobór sprzętu. Wszystkie nowoczesne procesory dynamicznie obniżają prędkość i zapotrzebowanie na energię w zależności od obciążenia. Jest to bardzo ważne, ponieważ nowoczesne, szybkie modele zużywają ponad 120 W. Oparte na architekturze Nehalem Intel Core i7 wyposażone są dodatkowo w technologię Turbo Boost, która reguluje częstotliwość zegara jednego lub wielu rdzeni w jedno- i wielowątkowych aplikacjach, aby przyspieszyć pracę bez zwiększania poboru mocy.

Różne rodzaje mocy i zasilaczy komputerowych

Moc dostarczoną do urządzenia dzielimy na czynną i bierną. Mianem tej pierwszej określamy część zamienianą przez urządzenie na pracę lub ciepło. Z kolei moc bierna jest częścią energii elektrycznej pulsującą między elementem indukcyjnym lub pojemnościowym odbiornika a źródłem energii elektrycznej. Stosunek mocy czynnej do całej mocy jest uzależniony od kąta przesunięcia fazowego pomiędzy napięciem i natężeniem prądu. Z praktycznego punktu widzenia ważne jest jedynie to, czy użytkownik płaci za czynną, czy całkowitą moc dostarczoną do odbiornika. W Polsce użytkownicy indywidualni (gospodarstwa domowe) płacą tylko za moc czynną. Ze zjawiskiem czynnej i biernej mocy związana jest m.in. budowa zasilaczy komputerowych. Obecne w nich układy AFC i PFC to odpowiednio aktywne i pasywne korektory współczynnika mocy, czyli właśnie przesunięcia fazowego napięcia i natężenia prądu. Z pecetowymi zasilaczami wiąże się także pojęcie sprawności, czyli stosunku mocy pobranej z gniazdka do oddanej podzespołom peceta. Większość dobrej klasy produktów spełnia założenia programu 80 plus i cechuje się sprawnością na poziomie 80 proc. (www.80plus.org). Najlepsze modele, np. Enermax EG1100, osiągają sprawność 91 proc.

Wiele płyt głównych (np. Gigabyte z serii GA-Exxx) ma zaawansowane mechanizmy oszczędzania energii współpracujące z CPU. Dysków twardych 3,5-calowe w wersji energo- oszczędnej jest niewiele i oferują nieco niższą wydajność od modeli standardowych. Zauważalne oszczędności daje zastosowanie pamięci typu SSD, które zużywają 10-krotnie mniej energii, oferując przy tym znaczną poprawę wydajności.

Znacznym obciążeniem energetycznym są karty graficzne. Najwydajniejsze modele pobierają ponad 300 W, z kolei układy zintegrowane z chipsetem zużywają mniej niż 20 W. Jeżeli więc nie korzystasz z gier, zrezygnuj z osobnej karty grafiki – modele zintegrowane wystarczają do zdecydowanej większości typowych zastosowań. Monitory LCD zużywają energię niemal proporcjonalnie do długości przekątnej. Model 24-calowy może zużywać nawet 100 W, podczas gdy 19-calowy potrzebuje około 35. Na szczęście nowoczesne urządzenia nieużywane szybko przechodzą w stan czuwania, w którym zużywają niespełna 1 W.

Koszty oszczędzania

Zanim zaczniemy kupować energooszczędne urządzenia, warto wykonać rachunek zysków i strat. Oszczędności wynikające z zastosowania urządzeń zużywających mniej energii nie mogą być mniejsze niż różnica ceny modelu standardowego i energooszczędnego. Moda na ekologię sprawiła, że tzw. zielone urządzenia są niekiedy bardzo drogie i ich zakup jest ekonomicznie nieopłacalny.

Przykładem jest bardzo dobry skądinąd, energooszczędny procesor Core 2 Quad 9550s. (www.nextmag.pl/a/0905093). Zużywając zaledwie 30 W mniej od wersji standardowej, kosztuje od niej aż 500 zł więcej – taka różnica nigdy się nie zwróci. Podobnie rzecz się ma z żarówkami. Jeśli zamiast jednej o mocy 50 W (2 zł), zastosujemy 2x 80 LED (65 zł), które zużywają w sumie 7 W, to używając ich przez 6 godzin dziennie, inwestycja będzie się zwracała przez 1,5 roku.

Polecane artykuły

Na stronie internetowej magazynu nextmag.pl znajdziesz inne artykuły dotyczące opisywanego tematu:
Porada, jak dobrać zasilacz do peceta - nextmag.pl/a/080722
Raport na temat ekologii w komputerze - nextmag.pl/a/090 1366

Ocena:    (aby ocenić, musisz się zalogować w serwisie)

 del.icio.us |  Wykop mnie |  Digg this story |  dodajdo.com

• Zielone komputery »
  ochrona środowiska i oszczędności finansowe
• Oszczędzaj prąd! »
  zmniejszanie poboru energii przez PC
• Silna ofensywa »
  ATI RADEON HD 3870
• Poprawić, co się tylko da »
  aktualizacja firmware’u
• 4 GB w baku »
  SANDISK EXTREME DUCATI